Question 1

Wat gebeurt er bij zonverbranding

Accepted Answer

​
Wat gebeurt er bij zonverbranding?
Zonverbranding is niet hetzelfde als je huid aan iets heets branden.
Bij blootstelling aan UV-licht ontstaat er schade aan de huidcellen in de bovenste laag van de huid (de keratinocyten) en hun DNA door de ioniserende werking van de UV-straling. UVB-stralen kunnen het DNA van de cellen in de huid beschadigen. Voor een groot deel kunnen de cellen de schade zelf repareren maar als er te veel zonneschade is, gaan de cellen dood.
Het lichaam moet de beschadigde en dode cellen opruimen. De beschadigde huidcellen geven zelf stoffen af die de cellen van het immuunsysteem aantrekt.  De bloedtoevoer naar de huid  wordt vergroot zodat cellen van ons immuunsysteem deze dode cellen kunnen opruimen. Dit alles gaat gepaard met roodheid, zwelling en ontsteking, soms blaren en uiteindelijk vervellen (de dode huidcellen schilferen af). 
De zonnebrandreactie piekt na  24-48 uur en verdwijnt uiteindelijk na enkele dagen. Maar sommige overlevende huidcellen leven verder met mutaties -veranderingen in hun DNA- die niet allemaal gerepareerd worden. Deze cellen kunnen uiteindelijk kwaadaardig worden: ongeremd delen en doorgroeien en soms ook verspreiden door het lichaam om daar verder te groeien (uitzaaien). 
Sommige beauty-producten claimen dat ze deze schade kunnen omdraaien. Maar geen onderzoek heeft dit tot nu toe kunnen bewijzen. Voorkomen is dus beter dan genezen!
​

Question 2

Wat gebeurt er bij bruin worden van de huid?

Accepted Answer

Wat gebeurt er bij bruin worden van de huid?
De DNA-schade in de bovenste lagen van de huid zorgt er ook voor dat de cellen in de huid die pigment produceren (de melanocyten) meer pigment gaan produceren en afgeven. Dit pigment ligt rond de keratinocyten en absorbeert UV straling.  Ook wordt de bovenste laag van de huid, de epidermis dikker. 
Deze 2 veranderingen geven enige "natuurlijke" bescherming tegen  verdere UV-straling. Maar die kan erg variëren!
​

Question 3

Hoe ontstaat huidkanker door de zon?

Accepted Answer

Hoe ontstaat huidkanker door de zon?
De UV-stralen geven schade aan het  DNA van cellen in de huid, zoals de keratinocyten en de melanocyten (pigmentvormende cellen). Als deze DNA-schade niet afdoende wordt gerepareerd door het eigen DNA-herstelmechanisme van de cellen kan het gebeuren dat de cellen uiteindelijk ongeremd gaan delen en maar door blijven groeien. 
Bij keratinocyten kan dat leiden tot de vorming van plaveiselcelcarcinomen en basaalcelcarcinomen. Bij melanocyten kan dat leiden tot melanomen. 
Hoe vaker je schade aan de huid oploopt, door acute zonverbranding maar ook door chronische blootstelling aan UV-stralen, des te meer kans je hebt op het krijgen van huidkanker. 
Hoe vroeger je deze schade in je leven oploopt, des te groter de kans dat er huidcellen meerdere DNA-fouten oplopen en ongeremd kunnen gaan delen (kwaadaardig worden). Daarom moeten kinderen heel goed beschermd worden tegen zonverbranding. Plaveiselcelcarcinomen ontstaan door chronische blootstelling aan UV-straling en komen dus vooral voor op plekken die altijd aan zonlicht blootgesteld zijn. Melanomen en basaalcelcarcinomen zijn meer geassocieerd met veel blootstelling aan zonlicht op jonge leeftijd en veel zonexpositie in korte tijd (zonverbranding).
Mensen met een licht huidtype zijn ook gevoeliger doordat ze sneller verbranden.
Sommige mensen hebben een aandoening waarbij hun DNA-herstelmechanisme minder goed functioneert. Zij kunnen al op jonge leeftijd veel huidkanker plekken krijgen. 
​
​

Question 4

Hoe ontstaat huidveroudering door de zon?

Accepted Answer

Hoe ontstaat huidveroudering door de zon?
Huidveroudering  is een complex proces veroorzaakt door vele intrinsieke en extrinsieke factoren (oa genetisch, voeding, levensstijl). 
De schade die UV-stralen aan de huid toebrengen wordt ook wel "photo-ageing" genoemd en zou verantwoordelijk zijn voor zo'n 90% van de zichtbare huidveroudering.  Dit gebeurt doordat de UV-straling schade geeft aan diverse cellen en structuren in de huid.
Vooral UVA-straling is verantwoordelijk voor de huidveroudering. Het bereikt de diepere lagen van de huid waar de elastine en collageenvezels de huid elastisch moeten houden. Door schade van de UV-straling worden uiteindelijk collageen en elastine vezels afgebroken en verliest de huid elasticiteit  en ontstaan rimpels en huidverzakking. Ook worden kleine bloedvaatjes in de huid beschadigd wat leidt tot teleangiëctastieën (uitgezette bloedvaatjes).
Er komen pigmentvlekken door de (ongelijke) stimulatie van pigmentvorming door melanocyten en verhoorningsstoornissen zorgen voor een minder glad huidoppervlak. 
Overigens zijn niet alleen UV-stralen verantwoordelijk voor photo-ageing maar ook infraroodstralen die diep in de huid doordringen en daar voor vrije zuurstofradicalen zorgen.
​

Question 5

Hoe wordt vitamine D in de huid aangemaakt door de zon?

Accepted Answer

Hoe wordt vitamine D in de huid aangemaakt door de zon? 
Dit gebeurt onder invloed van UVB-straling. Dit zet de 7-dehydrocholesterol om in vitamine D3. Dit wordt daarna in de lever omgezet in 25-hydroxyvitamineD (25(OH))D. Dit wordt daarna weer omgezet in de nier in 1,25(OH)2D oftewel calcitriol.
Zie verder bij "Het Vitamine D Dilemma" op mijn site.
​

Question 6

Hoe kan de zon ontstekingen in de huid remmen

Accepted Answer

Hoe kan de zon ontstekingen in de huid remmen?
Het is al lang bekend dat UV-licht bepaalde ontstekingen in de huid zoals psoriasis en eczeem kan verminderen. Maar hoe? Dit is nog nog niet volledig bekend. 
Na UV-expositie ontstaat er schade aan de keratinocyten. Deze roepen een immuunreactie op waarbij bepaalde cellen van het immuunsysteem, CD4+ en CD8+ T-cellen naar de huid komen. Deze helpen beschadigde huidcellen op te ruimen maar helpen de ook de door het UV-licht ontstane ontsteking weer in te dammen met behulp van regulatoire T-cellen. Daarbij verminderen ze ook andere ontstekingen zoals eczeem en psoriasis en normaliseren de verhoorning.
Deze cellen zouden zo'n 2 weken in de huid aanwezig blijven na zonblootstelling  (Dr Hawkshaw, University of Manchester 2020, https://www.manchester. ac.uk/discover/news/human-skin-suppresses-inflammation-afer-exposure-to-ultraviolet-radiation/). 
Mestcellen, een ander type immuuncellen in de huid, zouden door UV-licht minder histamine  produceren (histamine veroorzaakt jeukklachten bij oa eczeem) en nog enkele andere ontstekings mediatoren zoals TNF-alfa (Bivalent Effect of UV light on human skin mast cells,  Low levele mediator release at baseline but potent suppresion upon mast cell triggering. Guhl s.
Ook de door UV-licht gevormde vitamine D zou ontstekingsremmend werken en er zou ook een werking zijn op de stafylokokken die met name eczeem kunnen verergeren. 
Anderzijds kunnen de bovengenoemde regulatoire T-cellen door hun immuunsuppresieve werking andere huidziekten zoals  cutane LE weer verergeren en ook weer bijdragen in het ontstaan van
huidkanker.
​

Question 7

Welke bescherming heeft de huid zelf tegen de zon?

Accepted Answer

Welke bescherming heeft de huid zelf tegen de zon?
De huid heeft verschillende mechanismen om zich tegen de schadelijke UV-stralen te beschermen: verdikking van de epidermis, bruin worden (pigmentatie), DNA-repair systeem, opruimen van beschadigde cellen en enzymen met anti-oxidantwerking.
Er zijn 3 type pigmentatie-reacties; de directe pigmentatie, de vertraagde pigmentatie en de permanente pigmentatie. Directe pigmentatie treedt na een paar minuten op doordat melanine in de huid wordt geoxideerd door de UV-stralen en  door verspreiden van melanosomen (pigmentkorrels) die nog in de pigmentcellen (melanocyten) zitten. Permanente pigmentatie is het verder oxideren van melanine in de huid. Dit effect is na een paar uur te zien en houdt 3-5 dagen aan. Directe en permanente pigmentatie worden met name door UVA-stralen veroorzaakt. Vertraagde pigmentatie komt  door UVB-stralen, ontstaat na 2-3 dagen en kan wel tot 3 weken aanhouden. Hierbij worden de melanocyten gestimuleerd om meer melanine te maken.
​

Question 8

Kunnen anti-oxidanten zonneschade verminderen of herstellen?

Accepted Answer

Hebben anti-oxidanten zin om zonneschade te verminderen?
Antioxidanten zijn stoffen die reactieve zuurstofcomponenten kunnen neutraliseren. Reactieve zuurstofcomponenten zijn verantwoordelijk voor schade aan diverse structuren van cellen (oxidatieve stress) en in het bijzonder aan het DNA  van cellen en komen vrij in de huid bij blootstelling aan UV-straling.
Het is bewezen dat anti-oxidanten zoals vitamine C en E  en sommige botanische anti-oxidanten zoals polyphenolen, als zij aan  zonnebrandcreme worden toegevoegd, de schade van UV-straling verder kunnen beperken dan alleen de zonnefactor doet.

Soorten zonnestraling

Zonkracht, huidtype en UV-index